Sanayi politikası ve cari açık ilişkisi
Geçtiğimiz Mayıs ayında, eş başkanlığını yaptığım TÜSİAD Rekabet Forumu'nun (REF) düzenlediği "Sanayi Politikası ve Cari Açık İlişkisi" özel oturumuna panelist olarak katıldım.
Ekonomi bakanlığının da temsil edildiği ve sunum yaptığı toplantıda, ön plana çıkan konular şöyleydi;
- Türkiye'nin cari dengesini olumsuz etkileyen yapısal sorunlar,
- Sanayide katma değer ve verimliliğin artırılmasının önemi,
- Düzenlenen yeni teşvik paketinin kapsamı...
Teşviklerin içeriğine yönelik soruların da yoğun olduğu toplantıda katılımcılara özel sektör tarafından konunun nasıl algılandığını yorumlamaya çalıştım.
Özellikle cari açığın azaltılması için gerekli olan iki ana boyutu, katma değer ve verimlilik (tasarruf) artışı konularında yorumlarım oldu;
Katma değer boyutunda önemli konular
Teknoloji / Arge
Tek ve Ar-Ge teşviklerinin sektör ve rekabetçilik ihtiyaçları doğrultusunda belirlenmesi... Ar-Ge teşviklerinin uzun dönemli sektör ve rekabet analiziyle birlikte değerlendirilmesi,
Yeni teknoloji hedefleri ve çıpasının belirlenmesi
Hangi alanlarda/sektörlerde yeni teknolojiyi uygulamayı hedefleyeceğiz? Rekabet etme şansımız olacak mı? Burada bir "çıpa" yaratmanın; yani Üniversite/Sanayi işbirliği kümelenmelerinin efektif belirlenmesin gerekliliğini vurguladım (örneğin; Nanoteknoloji konusu).
Sadece mevcut işlerde katma değer artışı ve büyüme değil, yeni işlere girerek de katma değer artışı sağlamak
Bu konu, Sabanci Holding Sanayi Grubu'nda da odaklandığımız, ve Pazar geliştirme, iş modelini genişletme (üründen servise doğru büyüme) yetkinlik ve fırsatlarını geliştirerek gerçekleştirebileceğimiz çok önemli bir katma değer artış fırsatı...
Verimlilik/Tasarruf boyutunda önemli konular
Şirket Türkiye'de şirket karlılık oranları, dünya ortalamalarının altında (ana sebepler; ölçek, düşük katma değer, ve verimlilik)…Düşük teknolojili mal üretiyoruz. Bunu değiştirmek için, inovasyon kadar verimlilik de gerekiyor. Burada ön plana çıkan konular olarak enerji ve kurumsal verimliliği vurguladım:
Enerji verimliliği
Türkiye enerji ithalatı yüksek olduğu için, sadece enerji yatırımı değil, enerji tasarrufu teşviklerinin de kapsamlı değerlendirilmesi önem taşıyor.
Kurumsal verimlilik
Yani şirket ana süreçlerinin olgunluk seviyesinin artması. Katma değeri arttırmaya yönelik en önemli süreci olan "stratejik planlama/Pazar araştırma" süreçlerinin güçlenmesine önem verilmesi.
Ayrıca Sanayi Strateji belgesi, GİTES, teşvik paketine baktığımızda, ön plana çıkan stratejik sektör seçimine çok özenle ve detayla planlayarak yaklaşmamızın önemini vurguladım. Kritik başarı faktörleri olarak da:
"Yerlileştirme çabalarımızı, dünya çapında rekabetçi" (Dünya kalitesinde/dünya fiyatında) olacak şekilde yapmamız ve teşvikleri bu doğrultuda yapılandırmamız
"Rekabet şartlarını uzun vadeli değerlendirerek", sadece bugünün şartlarını değil, gelecek 10+ yılı düşünerek rekabet koşullarının kurgulanması; yani:
- dünya genelinde ve bölgesel (Balkanlar, BDT, MENA) rekabet durumu, arz/talep dengesi, giriş kolaylığı, yatırım büyüklüğü, çekicilik, gerçekleştirme süresi ve ülkede sektörün mevcut SWOT analizi ile puanlamalı,
- gelecek 5 yıl için bütçelenen toplam kamu kaynağına göre, "hedef alanlar" seçilmeli.
Sevgi ve selamlarımla,
Mehmet N. Pekarun